Dzieje biblioteki

Zainteresowanie czytelnicze królewskiego miasteczka Krościenka nad Dunajcem, datuje się już od początku XX wieku.

W 1903 roku powstało Towarzystwo Szkoły Ludowej, które utworzyło pierwszą w Krościenku n.D Bibliotekę Miejską. Ta biblioteka, pod względem ilości wypożyczonych książek, zajmowała trzecie miejsce w ówczesnym powiecie nowotarskim (dane z książki ks. B. Krzana „Klejnot zagubiony w górach”).

W okresie międzywojennym w Krościenku n.D istniało kilka wypożyczalni. Towarzystwo Szkoły Ludowej oraz Straż Graniczna posiadały własne biblioteki. Funkcjonowała również Czytelnia Żydowska.

Jak wynika z archiwalnej dokumentacji, Gminna Biblioteka Publiczna w Krościenku n.D. rozpoczęła swą działalność w 1945 roku.

 

Biblioteka mieściła się w niewielkim lokalu o powierzchni 20 m2 przy ulicy Mickiewicza 74 należącym wówczas do Elżbiety Ćwiertniewicz. Księgozbiór liczył 1 477 woluminów, liczba zarejestrowanych czytelników 118 osób. Kierownikiem biblioteki od 1948 r. była  Maria Szkarłat-Noworolnik.

W latach 1948 – 1954 otwarto punkty biblioteczne w Grywałdzie, Krośnicy, Hałuszowej i Tylce.

Od 1954 r. biblioteka nosiła nazwę Biblioteki Gromadzkiej, a od 1958 r. Biblioteki Osiedlowej. W ciągu 10 lat istnienia biblioteki księgozbiór wzrósł do 4 906 woluminów, a  liczba czytelników do 996 osób (w tym , w czasie sezonu 525 wczasowiczów).

W latach 60-tych działał przy bibliotece zespół regionalny, który w 1968 roku przeszedł pod opiekę Straży Pożarnej.

W 1964 roku księgozbiór przeniesiono do budynku przy Rynku 8 (wejście od ulicy Jagiellońskiej 15), i znajduje się tam do dziś.  Początkowo biblioteka posiadała jedną kondygnację. W 1975 roku udostępniono lokal na poddaszu, (po świetlicy Cepelii) gdzie wydzielono księgozbiór dla dzieci. Kierownikiem  Filii dla dzieci była Julia Kozłecka.

Korzystne dla kultury lata 60-te i 70-te przyczyniły się do szybkiego rozwoju księgozbioru i czytelnictwa, oraz wzrostu popularności i rangi Biblioteki. Księgozbiór w roku 1 968 liczył 9498 woluminów, a liczba czytelników 2 178 osób, w  tym większa połowa (1 436) to letnicy.

W 1973 roku w wyniku administracyjnego połączenia miasta Szczawnicy z Krościenkiem utworzono Miejską Bibliotekę Publiczną w Szczawnicy-Krościenku z siedzibą w Szczawnicy oraz Filię tejże biblioteki w Krościenku.

W 1977 roku, po 29 latach pracy odeszła na emeryturę Maria Noworolnik, a kierownikiem została Janina Kozielec.

W 1978 roku księgozbiór liczył 18 819 woluminów, 2 164 czytelników, w tym 979 czytelników przyjezdnych.

W 1982 roku przy rozdzieleniu Szczawnicy-Krościenka nastąpił rozdział bibliotek. W tym też roku dołączyła do biblioteki jako Filia, Biblioteka w Grywałdzie, która powstała w 1955 r. i należała do Czorsztyna.

W 1984 roku powstała Filia w Krośnicy.

W 1988 roku w lokalu na parterze urządzono czytelnię (w mieszkaniu po P.Gabrysiach).

Księgozbiór GBP liczył 38 502 woluminów i 3 177 czytelników.

Opiekę merytoryczną nad biblioteką sprawowała do 1998 roku Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Szujskiego w Nowym Sączu, a od 1999 roku Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie oraz Miejska Biblioteka Publiczna w Nowym Targu, pełniąca funkcję biblioteki powiatowej dla powiatu nowotarskiego.

W 1996 roku powstało Gminne Centrum Kultury, w skład którego weszły Gminne Centrum Kultury i Gminna Biblioteka Publiczna. Nie było to korzystne dla biblioteki, dlatego Uchwałą Rady Gminy Krościenko n.D. z 27.06.2002 r. biblioteka została wydzielona ze struktury organizacyjnej Gminnego Centrum Kultury i od 01.08.2002 r. stała się znów samodzielną instytucją kultury.
Księgozbiór w 1998 r. liczył 38 323 woluminów i 1 996 czytelników.

W 2001 roku pomalowano pomieszczenia biblioteki, wykonano pomieszczenie sanitarne na parterze i przyłącz do kanalizacji.

W 2003 roku, po 40 latach pracy odeszła na emeryturę Janina Kozielec i kierownikiem została Władysława Bodziarczyk.

W 2004 roku w ramach programu „Ikonka” Biblioteka otrzymała pierwsze 3 zestawy komputerowe z dostępem do Internetu. W czytelni zostało udostępnione miejsce na Czytelnię Internetową.
Od 2004 roku biblioteka bierze udział w programie operacyjnym „Promocja Czytelnictwa” do którego nabór prowadzi MKiDN przez Bibliotekę Narodową, co roku otrzymując środki na zakup nowości wydawniczych.

Od 2006 roku przeprowadzone zostały większe remonty w bibliotece. Zmieniono ogrzewanie z piecowego na elektryczne. Wymieniono okna w całym budynku i pomalowano wnętrza biblioteki. Przeprowadzono roboty budowlane związane z remontem elewacji zewnętrznej od strony ulicy Jagiellońskiej, pomalowano też zewnętrzną ścianę biblioteki od strony Rynku. Zrobiono nowy chodnik i płot wzdłuż chodnika. Wymieniono oświetlenie w bibliotece.

W 2008 roku rozpoczęto elektroniczne opracowywanie zbiorów w systemie Libra 2000.

Księgozbiór na koniec 2008 roku wynosił 38 133 woluminów i czytelników 1 858.

W 2012 roku wychodząc naprzeciw oczekiwaniom swoich czytelników i dostosowując się do nowych technologii zakupiono nowy system biblioteczny SOWA2/MARC 21, podjęto intensywne prace nad komputeryzacją zbiorów wprowadzając do elektronicznego katalogu wszystkie zakupione książki.
Składając wniosek do Lokalnej Grupy działania Gorce- Pieniny w ramach Programu rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013, na operację pt. „Rozwijanie aktywności mieszkańców i zorganizowanie lokalnej twórczości kulturalnej w bibliotece publicznej poprzez innowacyjne wykorzystanie zakupionego sprzętu komputerowego i multimedialnego” biblioteka otrzymała dotację na zakup: 3 zespołów komputerowych, 3 szt. biurek i krzeseł, laptopa, projektora, urządzenia wielofunkcyjnego i 1 ekranu projekcyjnego na statywie.

W ramach programu „Kraszewski. Komputery dla bibliotek 2016” GBP otrzymała dotację na projekt „Nowoczesne wypożyczanie w GBP w Krościenku nad Dunajcem” co umożliwiło zakup 3 zespołów komputerowych oraz oprogramowania systemowego, narzędziowego i użytkowego na potrzeby czytelników i bibliotekarzy. Dzięki pozyskanym środkom możliwe były dalsze prace nad tworzeniem elektronicznego katalogu książek udostępnianego online oraz automatycznego wypożyczania zbiorów. W 2016 roku rozpoczęto automatyczną rejestrację czytelników i wypożyczeń w bibliotece głównej.

Gminna Biblioteka Publiczna w Krościenku n.D. aktywnie włącza się w działania promujące czytelnictwo organizując spotkania autorskie, promocje książek i inne. Współpracuje ze szkołami, przedszkolem i ochronką. Przy bibliotece działa Klub miłośników książki. Biblioteka włącza się także w organizację imprez ogólnopolskich , takich jak Tydzień Bibliotek, Narodowe Czytanie. Mają one za zadanie promocję książek, bibliotek oraz podkreślają rolę czytania i jego wpływ na rozwój społeczeństwa. Od lat biblioteka czeka na poprawę swoich warunków lokalowych, aby mogła wprowadzić nowe usługi i oferować użytkownikom nowe rozwiązania.

Biblioteka szczyci się nie tylko piękną metryką, ale i dorobkiem, który wypracowali wszyscy pracujący bibliotekarze. Stan księgozbioru na koniec 2016 roku wynosił 33 981 woluminów, a zarejestrowanych czytelników 1 689.
Dzięki przychylności samorządowców jest nadzieja na rozwój działalności bibliotecznej i modernizację gminnych bibliotek.
Czytelników zapraszamy do korzystania z całego bogactwa wiedzy jaką daje biblioteka.

 

Oprac. W.Bodziarczyk

Archiwalne dokumenty ze zbiorów biblioteki :